logo

Wilt u via de email op de hoogte worden gehouden van onze activiteiten, meld u dan aan voor onze nieuwsbrief.

U kunt bekijken welke lezingen we in het verleden hebben georganiseerd en welke cursussen.

Zomercursus 2022

Ook in 2022 organiseren we weer een zomercursus o.l.v. Arend Jagersma. Dit jaar heeft de cursus als thema:

"Op de bres voor de rede. Pinker's pleidooi voor deugdelijk denken."
foto Arend Jagersma

In tijden van nepnieuws, complottheorieën en doemdenken bepleit de Canadese filosoof Steven Pinker een herwaardering van redelijkheid en rationeel denken, onontbeerlijke vaardigheden die naar zijn oordeel door moderne denkers ten onrechte in diskrediet zijn gebracht. In zijn nieuwste, vorig jaar verschenen boek Rationaliteit poogt Pinker een antwoord te geven op de vraag hoe het kan dat in een tijdperk van ongeëvenaarde wetenschappelijke vooruitgang zovelen ontvankelijk blijken te zijn voor ongefundeerde opvattingen, onwaarschijnlijke denkbeelden en apocalyptische doemscenario's. De bereidheid om basale feiten te onderkennen en evidente logische spelregels en argumenten te respecteren lijkt geen gelijke tred te houden met moderne wetenschappelijke verworvenheden en inzichten. 'Alternatieve feiten' en onbewuste denkfouten benemen ons in toenemende mate het zicht op de realiteit, met alle ontwrichtende maatschappelijke gevolgen van dien. In het licht van deze zorgelijke ontwikkelingen is het zaak in de bres te springen voor de waarde en de betekenis van redelijkheid en rationeel denken.

Eerder had Pinker in zijn boek Verlichting nu (2018) aan de hand van feiten en statistieken betoogd dat het redelijke, wetenschappelijke denken ons veel en ver heeft gebracht, en dat het belang daarvan dient te worden beseft en verdedigd tegen de verlokkingen van irrationalisme, relativisme en ondergangsfantasieën. Om duurzame vrijheid en welvaart te realiseren is het volgens hem van groot belang vast te houden aan de waarden en de idealen van de Verlichting, de politieke, filosofische en culturele vernieuwingsbeweging van de 17e en de 18e eeuw, die zich keerde tegen autoriteiten en dogmatisme, en aldus kritische mondigheid, emancipatie, vrijheid en vooruitgang wilde bevorderen.

In zijn meest recente studie Rationaliteit richt Pinker zich bovenal op de aard en de betekenis van redelijkheid, een van de pijlers van het Verlichtingsdenken, in de hedendaagse samenleving. Hij betoogt dat juist binnen contemporaine intellectuele kringen sprake is van verwaarlozing en regelrechte ondermijning van het vertrouwen in de rede. Door rationaliteit gelijk te stellen aan formele kilheid en steriele gevoelsarmoede, of zelfs verantwoordelijk te houden voor totalitaire politieke ontsporingen, hebben moderne denkers naar zijn oordeel bijgedragen aan modieuze, doch bedenkelijke tendensen van relativisme en irrationalisme, die de verworvenheden van het verlichte denken dreigen te schaden. Er is dan ook meer dan ooit behoefte aan zowel een analyse als een herwaardering van rationaliteit en redelijk denken.

Tijdens 2 inmiddels vertrouwde zomerse studiedagen te Oud Avereest zullen we nader aandacht schenken aan Pinker's actuele bestseller Rationaliteit - Wat rationeel denken is en waarom we het meer dan ooit nodig hebben (Amsterdam: Atlas Contact, 2021). Het is raadzaam, maar niet verplicht het boek van tevoren te bestuderen. Naast toelichting en uitleg zal er bovendien ruime gelegenheid voor vragen en discussie zijn.

CURSUSINFORMATIE


Datum/tijd: dinsdag 16 en vrijdag 19 augustus 2022 van 13:00 uur tot ca. 17:00 uur

Plaats:

Reestkerk, Oud Avereest 5, 7707 PM Balkbrug

Kosten:

€ 75,00

Aanmelding:


via dit webformulier of via de email

In ons cursussen archief kunt u nog onze cursussen bekijken vanaf najaar 2010.

Cursussen georganiseerd door derden

Er zijn op dit moment geen externe cursussen bekend.