logo

Wilt u via de email op de hoogte worden gehouden van onze activiteiten, meld u dan aan voor onze nieuwsbrief.

U kunt bekijken welke lezingen we in het verleden hebben georganiseerd en welke cursussen.

23 oktober 2018: Kijken, proeven, denken. Prolegomena voor een kunstfilosofie.

door dr. Thijs Lijster, filosoof

foto Thijs Lijster In de kunstfilosofie is de esthetische ervaring wel eens beschreven als het gevoel dat het kunstwerk naar ons terugkijkt. We hebben het gevoel geconfronteerd te worden met iets betekenisvols, zonder dat we die betekenis precies kunnen determineren: iets dat ons aanroept en om duiding vraagt, soms zelfs iets dat ons ter verantwoording roept en ons kan veranderen. De Duitse dichter Rainer Maria Rilke vatte dit ooit krachtig samen in een beroemd gedicht over een antieke torso van de god Apollo: "denn da ist keine Stelle, die dich nicht sieht. Du mußt dein Leben ändern".

Ik zou nog een stap verder willen gaan en zeggen dat het kunstwerk niet alleen terug kijkt, maar ook "terugdenkt". In ons spreken en denken over kunst wordt het kunstwerk nog al te vaak als een passief object voorgesteld waar we, inderdaad, over kunnen of moeten spreken, nadenken, reflecteren, discussiëren, enzovoorts. Uitgangspunt van mijn lezing, die een voorproefje vormt voor mijn nieuwe boek, is dat het kunstwerk zelf een vorm van denken is, een denkvorm, een denkbeeld, een ding-dat-denkt. De beweging die ik wil bespreken is dus die van een denken over kunst - zoals kunstkritiek en esthetica traditioneel worden omschreven - naar een denken door kunst. Deze beweging heeft een aantal consequenties, in de eerste plaats voor ons begrip van het kunstwerk, maar ook voor ons beeld van kunstkritiek en voor ons begrip van de relatie tussen filosofie en kunst. Anders gezegd: voor het kijken, het proeven en het denken.

Aanvang: 19:30 uur (zaal open: 19:00 uur).